Difference between revisions of "Riddles"

From TyvaWiki
Jump to navigation Jump to search
(added riddles)
m (Reverted edit of Umay, changed back to last version by Sborsody)
Line 1: Line 1:
Адыштаарга адышка öй,
+
Алдын терек он ийи адырлыг, үш чүс алдан беш бүрүлүг.
 
+
чыл, айлар, хонуктар.
Ажыптарга хову сыңмас.
 
 
 
(Карак).
 
 
 
 
 
Adyshtaarga adyshka öy, azhyptarga, xovu syŋmas.
 
 
 
(Karak).
 
 
 
 
 
When having it in the palm of the hand, it fits the palm of the hand, upon opening it up, the steppe cannot contain it.
 
 
 
(Eye).
 
 
 
----
 
 
 
Ала-була чакпалыг,
 
 
 
Алдын урук сөдүргелиг.
 
 
 
(Сааскан).
 
 
 
 
 
Ala-bula čakpalïg,
 
 
 
Aldïn uruk södürgelig.
 
 
 
(Saaskan).
 
 
 
 
 
 
 
It has dappled fins, it has a golden lasso pole and lasso.
 
 
 
(Magpie).
 
 
 
----
 
 
 
Алдын терек он ийи адырлыг,  
 
 
 
Үш чүс алдан беш бүрүлүг.
 
 
 
(Чыл, айлар, хонуктар).
 
 
 
  
 
Aldyn terek on iji adyrlyg, üsh chüs aldan besh bürülüg.
 
Aldyn terek on iji adyrlyg, üsh chüs aldan besh bürülüg.
 
+
Chyl, ajlar, khonuktar.
(Chyl, ajlar, khonuktar).
 
 
 
  
 
A golden poplar has twelve branches and three hundred sixty five
 
A golden poplar has twelve branches and three hundred sixty five
 
leaves.
 
leaves.
 
+
Year, months, days.
(Year, months, days).
 
  
 
----
 
----
  
Алдынын алдым,
+
Чиңгир кызыл торгу тоннуг, чигир-чимис амданныг.
 
+
Честек-кат.
Аптаразын кагдым.
 
 
 
(Чилиин алгаш, сөөгүн октакан).
 
 
 
 
 
Aldynyn aldym,
 
 
 
Aptarazyn kagdym.
 
 
 
(Chiliin algash, söögün oktapkan).
 
 
 
 
 
I took its gold and cast off its chest.
 
 
 
(I took its marrow and threw away the bone).
 
 
 
----
 
 
 
Аргада ак баштыг ашак олур.
 
 
 
(Харлыг төш).
 
 
 
 
 
Argada ak bashtyg ashak olur.
 
 
 
(Xarlyg tösh).
 
 
 
 
 
In the mountain forest sits a white headed old man.
 
 
 
(Snowy tree trunk).
 
 
 
----
 
 
 
Аржымакка куткан ышкаш,
 
 
 
Адыр талга аскан ышкаш.
 
 
 
(Куш уязы).
 
 
 
 
 
Arzhymakka kutkan yshkash,
 
 
 
Adyr talga askan yshkash.
 
 
 
(Kush ujazy).
 
 
 
 
 
Like one poured it into a wineskin, like one hang it in a forked willow.
 
 
 
(Bird’s nest).
 
 
 
----
 
 
 
Арзылаң аг диди,
 
 
 
Арга бажы кызаш диди.
 
 
 
(Чаңнык).
 
 
 
 
 
Arzylaŋ ag didi,
 
 
 
Arga bazhy kyzash didi.
 
 
 
(Chaŋnyk).
 
 
 
 
 
The lion roared, the top of the mountain forest flashed.
 
 
 
(Lightning).
 
 
 
----
 
 
 
Артап болбас алдын өрген,
 
 
 
Дээп болбас демир өрген.
 
 
 
(Чылан).
 
 
 
 
 
Artap bolbas aldyn örgen,
 
 
 
Deep bolbas demir örgen.
 
 
 
(Chylan).
 
 
 
 
 
A golden pole one should not step over, an iron pole one should not touch.
 
 
 
(Snake).
 
 
 
----
 
 
 
Аштаан бе дээрге ак чаг богааланган,
 
 
 
Суксаан бе дээрге суг-далай ортузунда.
 
 
 
(Чумурда хан).
 
 
 
 
 
Ashtaan be deerge ak chag bogaalangan,
 
 
 
Suksaan be deerge sug-dalaj ortuzunda.
 
 
 
(Chumurda xan).
 
 
 
 
 
When saying has it become hungry: it put on a white greased scarf, when saying has it become thirsty: it is in the middle of the water of the sea.
 
 
 
(Blood in the abomasum (i.e. a blood sausage)).
 
 
 
----
 
 
 
Аъдым демир, бодум демир, кымчы чокка дүшпес-даа мен.
 
 
 
(Шооча биле дүлгүүр).
 
 
 
 
Ahdym demir, bodum demir, kymchy chokka düshpes-daa men.
 
 
 
(Shoocha bile dülgüür).
 
 
 
 
 
My horse is of iron, I myself am of iron, without a whip, I will not dismount.
 
 
 
(Lock and key).
 
 
 
----
 
 
 
Боду борбак,
 
 
 
Бижектен чидиг.
 
 
 
(Ок).
 
 
 
 
 
Bodu borbak, bizhekten chidig.
 
 
 
(Ok).
 
 
 
 
 
It is round, yet sharper than a knife.
 
 
 
(Bullet).
 
 
 
----
 
 
 
Боду борбак,
 
 
 
Боску теве.
 
 
 
(Хөнек).
 
 
 
 
 
Bodu borbak, bosku teve.
 
 
 
(Xönek).
 
 
 
 
 
It is round, yet [it has] a camel’s neck.
 
 
 
(Teapot).
 
 
 
----
 
 
 
Тии чок торгум,
 
 
 
Дижии чок чинчим.
 
 
 
(Дээр болгаш сылдыстар).
 
 
 
 
 
Tii chok torgum, dizii chok chinchim.
 
 
 
(Deer bolgash syldystar).
 
 
 
 
 
My silk is without seams, my beads are without string.
 
 
 
(Sky and stars).
 
 
 
----
 
 
 
Чиңгир кызыл торгу тоннуг,  
 
 
 
Чигир-чимис амданныг.
 
 
 
(Честек-кат).
 
 
 
  
 
Chiŋgir kyzyl torgu tonnug, chigir-chimis amdannyg.
 
Chiŋgir kyzyl torgu tonnug, chigir-chimis amdannyg.
 +
Chestek-kat.
  
(Chestek-kat).
+
Having a bright red silken dress, having the taste of sweet fruit.
 
+
Strawberry.
 
 
It has a bright red silken dress, it has the taste of sugared fruit.
 
 
 
(Strawberry).
 
 
 
  
 
[[Category:Culture]]
 
[[Category:Culture]]

Revision as of 20:23, 25 December 2005

Алдын терек он ийи адырлыг, үш чүс алдан беш бүрүлүг. чыл, айлар, хонуктар.

Aldyn terek on iji adyrlyg, üsh chüs aldan besh bürülüg. Chyl, ajlar, khonuktar.

A golden poplar has twelve branches and three hundred sixty five leaves. Year, months, days.


Чиңгир кызыл торгу тоннуг, чигир-чимис амданныг. Честек-кат.

Chiŋgir kyzyl torgu tonnug, chigir-chimis amdannyg. Chestek-kat.

Having a bright red silken dress, having the taste of sweet fruit. Strawberry.